കാവ്യകലക്കു മുന്നിൽ ഒരു തൊഴുകൈ
പി. രാമൻഒരു വഴിക്കു പോവുകയാണെന്നിരിക്കട്ടെ. വഴിക്കൊരിടത്തിറങ്ങി മാറിക്കേറണം. കുറച്ചു സമയം കയ്യിലുണ്ട്. ചുറ്റുമുള്ള കാഴ്ച്ചകൾ നോക്കിക്കാണാം. റോഡിനപ്പുറത്തു കൂടി ഒരരുവി പുളച്ചുകൊണ്ടൊഴുകുന്നു. അരുവിക്കരയിലെ മരച്ചുവട്ടിൽ ഞാൻ കുറച്ചുനേരം വെറുതെ ആ ഒഴുക്ക് നോക്കി നിന്നു. പെട്ടെന്ന് എൻ്റെ മനസ്സിൽ ഒരു വാക്ക് ഒഴുകിയെത്തി. യാദൃച്ഛികപഥികൻ. അതെ, എൻ്റെയീ നില്പിന് ഇണങ്ങിയ വാക്ക്. യാദൃച്ഛികമായ് ഇവിടെ എത്തിച്ചേർന്ന പഥികൻ. മുന്നേക്കൂട്ടി ആലോചിക്കാതെയുള്ള യാത്രയായിരുന്നു. അപ്പോൾ, യാദ്യച്ഛികമായി പഥികനായ ആളാണ് യാദ്യച്ഛികപഥികൻ. രണ്ടായാലും ആ വാക്കിലുണ്ട് ഒരത്ഭുതം. ഞാൻ ഇപ്പോൾ ഇവിടെ നിന്ന് ഈ കാഴ്ച്ച കാണുമ്പോലുള്ള ഒരത്ഭുതം. എവിടുന്നാണ് ഈ വാക്ക്, ഈ അരുവിയിലെ കുളിർജലം പോലെ എന്നിലേക്ക് ഒഴുകിയെത്തിയത്? ജലം പോലെ തന്നെ ഭാഷ. അത് മറ്റാരിൽ നിന്നൊക്കെയോ ഒഴുകി വരുന്നു. നമ്മളിൽ തങ്ങുന്നു. മറ്റാരിലേക്കൊക്കെയോ ഒഴുകിപ്പോകുന്നു. പോയാലും അത് നമ്മളിൽ തങ്ങാതാവുന്നില്ല. അങ്ങനെ തങ്ങുന്ന ഭാഷയിൽ നിന്ന് മനസ്സ് സൂക്ഷ്മ വേരുകളാൽ വേണ്ടതെടുക്കുമ്പോൾ കവിത കവിതയാവുന്നു. എൻ്റെ ഇപ്പോഴത്തെ നില മുഴുവൻ പ്രകാശിപ്പിക്കാൻ പോന്ന ആ വാക്ക് വി.കെ ജിയുടെ ഒരു കവിതയിൽ നിന്നാണ് ഒഴുകിയെത്തിയത്.
വി.കെ.ജി എന്നാൽ വി.കെ. ഗോവിന്ദൻ നായർ. മലയാളത്തിലെ ഒരു പഴയ കവി. അക്ഷരശ്ലോകപ്രേമികൾക്കിടയിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങിനിൽക്കുന്ന കവി. പരമ്പരാഗതമായ ഒരു പഴയ കാവ്യരൂപത്തിൽ എഴുതി വന്ന കവി. ഭക്തകവി.ഞാൻ ഭക്തികവിതകൾ എഴുതിയിട്ടുള്ള കവിയല്ല. അങ്ങനെ എഴുതാൻ കഴിയുമാറ് വിശ്വാസത്തിൽ സമർപ്പിതമായ മനസ്സും എനിക്കില്ല.പരമ്പരാഗതമായ കാവ്യരൂപങ്ങൾ വായിച്ചറിയാമെങ്കിലും ഗദ്യത്തിൽ കവിതകളെഴുതാനാണ് കൂടുതലിഷ്ടം. ഇങ്ങനെയെല്ലാമാണെങ്കിലും വി.കെ.ജി എന്ന പഴയ കവിയുടെ കവിതകൾ, ഇങ്ങനെ വെറുതെ നിൽക്കുമ്പോൾ പോലും വാക്കുകളും വരികളും മനസ്സിലേക്കൊഴുകി വരുമാറ്, ഞാൻ ഏറെ ഇഷ്ടപ്പെടുന്നു. അതെന്തുകൊണ്ടെന്നു വിശദമാക്കാനാണ് ഇവിടെ ശ്രമിക്കുന്നത്.
ഞാൻ ജനിച്ചു വളർന്നു ജീവിക്കുന്ന പട്ടാമ്പിയെപ്പറ്റി വി. കെ. ജി. യുടെ ഒരു ശ്ലോകമുണ്ട്. പുഴക്കരയിൽ (മണൽതിട്ടിൽ എന്ന് ഇന്ന് എഴുതാൻ കഴിയുകയില്ല) ഇരിക്കുമ്പോഴൊക്കെ ആ ശ്ലോകത്തിലെ ഒരു വരി മനസ്സിലേക്കു വരും."ഈയാറ്റിൻകരയായിരുന്നു കവിതാ സങ്കേതം" ആയിരുന്നു എന്ന ഭൂതകാലരൂപത്തെ ആകുന്നു എന്നു നീട്ടാൻ വെമ്പും. എന്നാൽ കവിയുടെ ഊന്നൽ ആ 'ആയിരുന്നു'വിലേക്കാണല്ലോ എന്നോർത്ത് ഖേദിക്കും. ആ ശ്ലോകത്തിൽ പരാമർശിക്കുന്ന ഭാവനാധനികനായ രാമുണ്ണി മേനോനും വിദ്വാൻ സി.എസ് നായർക്കുമൊന്നും കാര്യമായൊരു സ്മാരകവും ഈ നാട്ടിലില്ലല്ലോ എന്ന് ആ ഖേദം വളരും. കൂടുതൽ കൂടുതൽ ശോഷിച്ചു വരുന്ന ഭാരതപ്പുഴ മാത്രമേ തൻ്റെ കണ്ണീർ നനവുകൊണ്ട് അവരെ ഓർക്കുന്നുള്ളൂ. കവികളെ ഓർക്കുകയേ ചെയ്യാത്ത നാടുകളാണല്ലോ അധികം.
തീരത്തെ കവികളുടെ ഓർമ്മയിൽ പുഴ കണ്ണീരൊഴുക്കുന്നു എന്നത് ഹൃദയത്തിൽ തൊടുന്ന ഒരു സങ്കല്പമാണ്. പുതുകാലത്തെഴുതുന്ന വായനക്കാരധികമില്ലാത്ത എന്നെപ്പോലെ ഒരു കവിയെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ആശ്വസിപ്പിക്കുന്ന ഒരു സങ്കല്പം. ജീവിപ്പിക്കുന്ന സങ്കല്പം. മുമ്പെഴുതിപ്പോയ കവികളുടെ ഓർമ്മ, അവരുടെ വിധിയുടെ ഓർമ്മ, ഇന്നൊരു കവിയെ ജീവിപ്പിക്കും. ജീവിതകാലത്ത് ആരാലും വായിക്കപ്പെടാതെ കവിതയെഴുതിയ കടലാസു ചുരുളുകൾ പെട്ടിയിലടച്ച് ഏകാകിയായി ജീവിച്ചു മരിച്ചു പോയ എമിലി ഡിക്കിൻസണാണ് എൻ്റെ മനസ്സിലെ ഏറ്റവും വലിയ കവിബിംബം.ജീവിപ്പിക്കുന്ന ഓർമ്മയെപ്പറ്റി പറയുമ്പോൾ വി.കെ.ജി എഴുതുക, "മരിപ്പിക്കും സ്മരിപ്പിച്ചു നീ" എന്നാകും. ഓർമ്മിപ്പിച്ചു നീ കൊല്ലും എന്നു നാടൻ മട്ടിൽ പറയാവുന്നതിൻ്റെ മറ്റൊരു രൂപം. ചിരിപ്പിച്ചു കൊല്ലുക എന്ന് ഒരു ശൈലി പോലെ പറയാറുണ്ടല്ലോ. ഓർമിപ്പിച്ചും കൊല്ലാം. എന്നാൽ കൊല്ലലുമല്ല ഇവിടെ. മരിപ്പിക്കലാണ്. ഓർമ്മയാൽ നീറി മരിക്കൽ തന്നെ. കൃഷ്ണസംഗമത്തിൻ്റെ മധുരസ്മൃതിയിൽ രാധിക നീറി മരിക്കുന്നു. മരിപ്പിക്കും സ്മരിപ്പിച്ചു നീ എന്നതിലെ സ്മരിപ്പിക്കലിൽ പ്രാസം മാത്രമല്ല, ഒരു വൈദ്യുതാവേഗവുമുണ്ട്. ഭാഷയാണ് ആ മിന്നൽപ്പിണരിൻ്റെ വാഹകം. എഴുതുന്നതെന്തിനെക്കുറിച്ചായാലും ഭാഷാനുഭവമാക്കാൻ കഴിയുക എന്നതാണ് പ്രധാനമെന്ന് വി.കെ.ജിയുടെ കവിത എന്നെ പഠിപ്പിക്കുന്നു. ഭാഷ ഒരു മുദ്ര പതിയും പോലെ മനസ്സിൽ പതിഞ്ഞാൽ മനസ്സുള്ളേടത്തോളം കവിത അവിടെ സുരക്ഷിതം. ആത്മസമർപ്പണം എന്നാൽ എന്ത് എന്ന് എനിക്ക് ഭാഷയിൽ പിടിച്ചെടുക്കാൻ കഴിഞ്ഞിരുന്നില്ല, വി.കെ.ജിയുടെ ഈ ശ്ലോകം വായിക്കുവോളം:
തേടിത്തേടി നടന്നു കാലടി കഴയ്ക്കട്ടേ,ഭവൽക്കീർത്തനം
പാടിപ്പാടി വരണ്ടുണങ്ങുകിലുണങ്ങീടട്ടെ ജിഹ്വാഞ്ചലം
കൂടെക്കൂടെ നടത്തുമർച്ചന തളർത്തീടട്ടെ കൈ രണ്ടു, മി
ക്കൂടാത്മാവു വെടിഞ്ഞിടും വരെ ഹരേ,നിന്നെ സ്മരിക്കാവു ഞാൻ
സ്വയം സമർപ്പിച്ചുകൊണ്ടുള്ള ഒരു യാത്രയുടെ ചലനചിത്രം ഇതിലുണ്ട്. ശരീരമാണ് കൂട്. അതു വീഴും വരെ ഞാൻ നിന്നെ സ്മരിക്കും. അതുമാത്രമല്ല, ഈ ശ്ലോകം വായിക്കുമ്പോഴൊക്കെ ഒരു മുളന്തണ്ടിനറ്റത്ത് ആടിയുലയുമൊരു കിളിക്കൂടിൻ്റെ, ശ്ലോകവുമായി നേരിട്ടു ബന്ധമില്ലാത്ത ഒരു ഭാവനാചിത്രം കൂടി വായിക്കുന്ന എന്നിൽ തെളിയുന്നു. ശ്ലോകത്തിൻ്റെ താളഗതി കൂടിയാവാം ആ ഭ്രമചിത്രത്തിനു കാരണം. മുളമ്പടർപ്പിൻ തുഞ്ചത്ത് കിളിക്കൂടിരിക്കുന്നതു പോലെ ശ്ലോകത്തിൽ കൂട് എന്ന വാക്കിരുന്നു മുഴങ്ങുന്നു. വേറൊരാൾ വായിക്കുമ്പോൾ ആ വാക്കുതന്നെയാവും മുഴങ്ങുക എന്നുമില്ല.
സംസ്കൃതവൃത്തബദ്ധമായ ശ്ലോകരൂപമാണ് വി.കെ.ജിയുടെ മുഖ്യമാധ്യമം. ഒന്നുകൂടി കൃത്യമായി പറഞ്ഞാൽ ഒരൊറ്റ ശ്ലോകത്തിൽ ഭാവപൂർണ്ണത വരുന്ന മുക്തകം എന്ന കാവ്യരൂപം. സംസ്കൃത സാഹിത്യത്തിൽ മുക്തക പാരമ്പരമുണ്ട്. സംസ്കൃതസ്വാധീനഫലമായി മലയാളത്തിലും ലീലാതിലകകാലമായ 14 നൂറ്റാണ്ടുമുതലെങ്കിലും ആ പാരമ്പര്യമുണ്ട്. 19-ാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ചേലപ്പറമ്പു നമ്പൂതിരി തൊട്ട് അത് ശക്തമാവുന്നുണ്ട്. അതേ നൂറ്റാണ്ടിൻ്റെ രണ്ടാം പകുതിയിൽ വെൺമണിച്ചേരിയിലും കേരളവർമ്മച്ചേരിയിലും രണ്ടിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായി മൂലൂർ പത്മനാഭപ്പണിക്കരെപ്പോലുള്ളവരുടെ ചേരിയിലും ഉൾപ്പെട്ട കവികൾ ഒരേ പോലെ മുക്തകത്തെയും ശ്ലോകരൂപത്തെയും ഉപയോഗപ്പെടുത്തി. കളിക്കും കാര്യത്തിനും സംവാദത്തിനും വിവാദത്തിനുമെല്ലാം അവരത് ഉപയോഗിച്ചു.പരമ്പരാഗതമായ ആ കാവ്യരൂപത്തെ ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ വി.കെ.ജി പുതുക്കി എന്നു പറയാനാവില്ല. ഈ കാവ്യരൂപത്തെ പുതുക്കുക അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ ലക്ഷ്യവുമായിരുന്നില്ല. പുതുക്കി എങ്കിൽ ഒരുപക്ഷേ അതാ കാവ്യരൂപമല്ലാതായി മാറുകയും ചെയ്തേക്കും. മറിച്ച് ആ കാവ്യരൂപത്തെ മുറുക്കി,സാന്ദ്രമാക്കി,കുറേക്കൂടി ഭാഷാനുഭവപ്രധാനമാക്കി മാറ്റി. ശ്ലോകരചന യാന്ത്രികമായ ഒരു ലീലയല്ല, ഗൗരവപൂർണ്ണമായ തപസ്യയാണ് എന്നു ബോധ്യപ്പെടുത്തി. പ്രാസക്കളി അദ്ദേഹം ഒഴിവാക്കി. മുക്തകം പോലുള്ള ചെറു കാവ്യരൂപങ്ങൾ പല ലോകഭാഷകളിലുമുണ്ട്. ഗ്രീക്ക്, ഇംഗ്ലീഷ് എപ്പിഗ്രാമുകളും ലിമെറിക്കുകളും ജാപ്പനീസ് ഹൈക്കു, ടാങ്ക എന്നിവയും വെൽഷ് എൻഗ്ലിനുമെല്ലാം പോലെ ഒരു ചെറുകവിതാരൂപം. സംസ്കൃത പാരമ്പര്യത്തിൽ നിന്നു പകർന്നതാണെങ്കിലും മലയാളത്തിൽ മാത്രം ഇപ്പോഴും നിലനിൽക്കുന്ന കാവ്യരൂപം. ആ നിലയിൽ ഇന്നിത് മലയാളത്തിലല്ലാതെ മറ്റെവിടെയുമില്ലാത്ത കവിതാരൂപമാണ്. ഇത്തരം കാവ്യരൂപങ്ങളെ പുതുകാലത്തേക്ക് എത്തിക്കുക എന്നത് പ്രധാനകാര്യമാണ്. മേല്പറഞ്ഞ ജാപ്പനീസ്, യൂറോപ്യൻ കവിതാരൂപങ്ങൾ ഇന്നും പ്രയോഗിക്കപ്പെട്ടുവരുന്നു ഇവയിൽ ഹൈക്കുവിന് ആഗോളതലത്തിൽ തന്നെ വലിയ പ്രചാരമുണ്ടായിട്ടുണ്ട്. പരമ്പരാഗതമായ ഒരു കാവ്യരൂപത്തിൽ സാധ്യമായതിൻ്റെ പരമാവധി ആവിഷ്ക്കരിക്കാൻ ഭാവികവിതക്കു കഴിയണമെങ്കിൽ ആ രൂപത്തെ കാലത്തിലൂടെ ഇപ്പുറമെത്തിക്കണം. ഒരാൾക്കല്ലെങ്കിൽ മറ്റൊരാൾക്ക് ആ രൂപം ആവിഷ്ക്കാരത്തിന് ഉതകാതിരിക്കില്ല.സാഹിത്യചരിത്രപരമായി വലിയ പ്രാധാന്യമുള്ള ആ പണി കൂടി ചെയ്ത കവിയാണ് വി.കെ.ജി.
ആത്മീയതയുടെ നിറവുള്ളവയാണ് വി.കെ.ജിക്കവിതകളെങ്കിലും കാവ്യരചനാകർമ്മത്തിന് മലയാളത്തിൽ ഏറ്റവും ലൗകികമായ ഒരു നിർവചനം നൽകിയിട്ടുള്ളത് ഇദ്ദേഹമാണ് എന്നതു കൗതുകകരമായിരിക്കുന്നു. "വാക്കിൻ വക്കിനു വാക്കു ചേർത്തുളി നടത്തേണ്ടും പണി" എന്നാണ് കവി കാവ്യരചനാകർമ്മത്തെ നിർവചിക്കുന്നത്. കല്ലുവെച്ചു പടുത്ത് ഒരു സൗധമുയർത്തുമ്പോലെ തന്നെയാണ് വാക്കു വെച്ചു പടുത്ത് കവിത കെട്ടൽ. കല്ലിൽ പണിയുന്നയാൾ തീർച്ചയായും തൻ്റെ മാധ്യമമായ കല്ലിനെ അറിയണം. ഭാഷയിൽ പണിയുന്ന കവി തൻ്റെ മാധ്യമമായ ഭാഷയെ അറിയണം. ഭാഷയെ അറിയാനാഗ്രഹിക്കുന്ന ഒരു പുതുകവിയെ, അയാൾ സ്രഗ്ദ്ധരയിലോ ശാർദ്ദൂലവിക്രീഡിതത്തിലോ എഴുതിയാലുമില്ലെങ്കിലും, വി. കെ. ജിക്കവിതകളുടെ വായന പ്രചോദിപ്പിക്കാതിരിക്കില്ല എന്ന് സ്വാനുഭവത്തിൽ നിന്നു പറയാനാണ് ഈ കുറിപ്പിൽ ശ്രമിച്ചത്. ജീവിത സായാഹ്നത്തിലാണ് വി.കെ.ജി. ഇപ്പോൾ സൂചിപ്പിച്ച ശ്ലോകം എഴുതിയത്. ശ്രമകരമായ ഒരു പണിതന്നെയാണ് കവിതയെഴുത്ത്. വാർദ്ധക്യം കാരണം "അത്രക്കു വയ്യാതായതിനാൽ" തനിക്ക് ഈ പണി തുടരാനാവാതായിരിക്കുന്നു എന്നദ്ദേഹം എഴുതുമ്പോൾ ആ വാക്കുകളിലെ ആന്തരശോഭ വാങ് വിയെപ്പോലുള്ള ലോകോത്തര കവികളുടെ അവസാനകാലകവിതകളുടേതിനു സമാനമാണല്ലോ എന്നോർത്ത് എനിക്കു വിസ്മയം തോന്നുന്നു. സി.ഇ. 8 -ാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ജീവിച്ച ചൈനീസ് കവി വാങ് വീ തൻ്റെ വാർദ്ധക്യത്തിൽ എഴുതിയ ഒരു കവിതയിൽ ഇങ്ങനെ പറയുന്നുണ്ട്:
ഞാൻ ജനിച്ചു വളർന്നു ജീവിക്കുന്ന പട്ടാമ്പിയെപ്പറ്റി വി. കെ. ജി. യുടെ ഒരു ശ്ലോകമുണ്ട്. പുഴക്കരയിൽ (മണൽതിട്ടിൽ എന്ന് ഇന്ന് എഴുതാൻ കഴിയുകയില്ല) ഇരിക്കുമ്പോഴൊക്കെ ആ ശ്ലോകത്തിലെ ഒരു വരി മനസ്സിലേക്കു വരും."ഈയാറ്റിൻകരയായിരുന്നു കവിതാ സങ്കേതം" ആയിരുന്നു എന്ന ഭൂതകാലരൂപത്തെ ആകുന്നു എന്നു നീട്ടാൻ വെമ്പും. എന്നാൽ കവിയുടെ ഊന്നൽ ആ 'ആയിരുന്നു'വിലേക്കാണല്ലോ എന്നോർത്ത് ഖേദിക്കും. ആ ശ്ലോകത്തിൽ പരാമർശിക്കുന്ന ഭാവനാധനികനായ രാമുണ്ണി മേനോനും വിദ്വാൻ സി.എസ് നായർക്കുമൊന്നും കാര്യമായൊരു സ്മാരകവും ഈ നാട്ടിലില്ലല്ലോ എന്ന് ആ ഖേദം വളരും. കൂടുതൽ കൂടുതൽ ശോഷിച്ചു വരുന്ന ഭാരതപ്പുഴ മാത്രമേ തൻ്റെ കണ്ണീർ നനവുകൊണ്ട് അവരെ ഓർക്കുന്നുള്ളൂ. കവികളെ ഓർക്കുകയേ ചെയ്യാത്ത നാടുകളാണല്ലോ അധികം.
തീരത്തെ കവികളുടെ ഓർമ്മയിൽ പുഴ കണ്ണീരൊഴുക്കുന്നു എന്നത് ഹൃദയത്തിൽ തൊടുന്ന ഒരു സങ്കല്പമാണ്. പുതുകാലത്തെഴുതുന്ന വായനക്കാരധികമില്ലാത്ത എന്നെപ്പോലെ ഒരു കവിയെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ആശ്വസിപ്പിക്കുന്ന ഒരു സങ്കല്പം. ജീവിപ്പിക്കുന്ന സങ്കല്പം. മുമ്പെഴുതിപ്പോയ കവികളുടെ ഓർമ്മ, അവരുടെ വിധിയുടെ ഓർമ്മ, ഇന്നൊരു കവിയെ ജീവിപ്പിക്കും. ജീവിതകാലത്ത് ആരാലും വായിക്കപ്പെടാതെ കവിതയെഴുതിയ കടലാസു ചുരുളുകൾ പെട്ടിയിലടച്ച് ഏകാകിയായി ജീവിച്ചു മരിച്ചു പോയ എമിലി ഡിക്കിൻസണാണ് എൻ്റെ മനസ്സിലെ ഏറ്റവും വലിയ കവിബിംബം.ജീവിപ്പിക്കുന്ന ഓർമ്മയെപ്പറ്റി പറയുമ്പോൾ വി.കെ.ജി എഴുതുക, "മരിപ്പിക്കും സ്മരിപ്പിച്ചു നീ" എന്നാകും. ഓർമ്മിപ്പിച്ചു നീ കൊല്ലും എന്നു നാടൻ മട്ടിൽ പറയാവുന്നതിൻ്റെ മറ്റൊരു രൂപം. ചിരിപ്പിച്ചു കൊല്ലുക എന്ന് ഒരു ശൈലി പോലെ പറയാറുണ്ടല്ലോ. ഓർമിപ്പിച്ചും കൊല്ലാം. എന്നാൽ കൊല്ലലുമല്ല ഇവിടെ. മരിപ്പിക്കലാണ്. ഓർമ്മയാൽ നീറി മരിക്കൽ തന്നെ. കൃഷ്ണസംഗമത്തിൻ്റെ മധുരസ്മൃതിയിൽ രാധിക നീറി മരിക്കുന്നു. മരിപ്പിക്കും സ്മരിപ്പിച്ചു നീ എന്നതിലെ സ്മരിപ്പിക്കലിൽ പ്രാസം മാത്രമല്ല, ഒരു വൈദ്യുതാവേഗവുമുണ്ട്. ഭാഷയാണ് ആ മിന്നൽപ്പിണരിൻ്റെ വാഹകം. എഴുതുന്നതെന്തിനെക്കുറിച്ചായാലും ഭാഷാനുഭവമാക്കാൻ കഴിയുക എന്നതാണ് പ്രധാനമെന്ന് വി.കെ.ജിയുടെ കവിത എന്നെ പഠിപ്പിക്കുന്നു. ഭാഷ ഒരു മുദ്ര പതിയും പോലെ മനസ്സിൽ പതിഞ്ഞാൽ മനസ്സുള്ളേടത്തോളം കവിത അവിടെ സുരക്ഷിതം. ആത്മസമർപ്പണം എന്നാൽ എന്ത് എന്ന് എനിക്ക് ഭാഷയിൽ പിടിച്ചെടുക്കാൻ കഴിഞ്ഞിരുന്നില്ല, വി.കെ.ജിയുടെ ഈ ശ്ലോകം വായിക്കുവോളം:
തേടിത്തേടി നടന്നു കാലടി കഴയ്ക്കട്ടേ,ഭവൽക്കീർത്തനം
പാടിപ്പാടി വരണ്ടുണങ്ങുകിലുണങ്ങീടട്ടെ ജിഹ്വാഞ്ചലം
കൂടെക്കൂടെ നടത്തുമർച്ചന തളർത്തീടട്ടെ കൈ രണ്ടു, മി
ക്കൂടാത്മാവു വെടിഞ്ഞിടും വരെ ഹരേ,നിന്നെ സ്മരിക്കാവു ഞാൻ
സ്വയം സമർപ്പിച്ചുകൊണ്ടുള്ള ഒരു യാത്രയുടെ ചലനചിത്രം ഇതിലുണ്ട്. ശരീരമാണ് കൂട്. അതു വീഴും വരെ ഞാൻ നിന്നെ സ്മരിക്കും. അതുമാത്രമല്ല, ഈ ശ്ലോകം വായിക്കുമ്പോഴൊക്കെ ഒരു മുളന്തണ്ടിനറ്റത്ത് ആടിയുലയുമൊരു കിളിക്കൂടിൻ്റെ, ശ്ലോകവുമായി നേരിട്ടു ബന്ധമില്ലാത്ത ഒരു ഭാവനാചിത്രം കൂടി വായിക്കുന്ന എന്നിൽ തെളിയുന്നു. ശ്ലോകത്തിൻ്റെ താളഗതി കൂടിയാവാം ആ ഭ്രമചിത്രത്തിനു കാരണം. മുളമ്പടർപ്പിൻ തുഞ്ചത്ത് കിളിക്കൂടിരിക്കുന്നതു പോലെ ശ്ലോകത്തിൽ കൂട് എന്ന വാക്കിരുന്നു മുഴങ്ങുന്നു. വേറൊരാൾ വായിക്കുമ്പോൾ ആ വാക്കുതന്നെയാവും മുഴങ്ങുക എന്നുമില്ല.
സംസ്കൃതവൃത്തബദ്ധമായ ശ്ലോകരൂപമാണ് വി.കെ.ജിയുടെ മുഖ്യമാധ്യമം. ഒന്നുകൂടി കൃത്യമായി പറഞ്ഞാൽ ഒരൊറ്റ ശ്ലോകത്തിൽ ഭാവപൂർണ്ണത വരുന്ന മുക്തകം എന്ന കാവ്യരൂപം. സംസ്കൃത സാഹിത്യത്തിൽ മുക്തക പാരമ്പരമുണ്ട്. സംസ്കൃതസ്വാധീനഫലമായി മലയാളത്തിലും ലീലാതിലകകാലമായ 14 നൂറ്റാണ്ടുമുതലെങ്കിലും ആ പാരമ്പര്യമുണ്ട്. 19-ാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ചേലപ്പറമ്പു നമ്പൂതിരി തൊട്ട് അത് ശക്തമാവുന്നുണ്ട്. അതേ നൂറ്റാണ്ടിൻ്റെ രണ്ടാം പകുതിയിൽ വെൺമണിച്ചേരിയിലും കേരളവർമ്മച്ചേരിയിലും രണ്ടിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായി മൂലൂർ പത്മനാഭപ്പണിക്കരെപ്പോലുള്ളവരുടെ ചേരിയിലും ഉൾപ്പെട്ട കവികൾ ഒരേ പോലെ മുക്തകത്തെയും ശ്ലോകരൂപത്തെയും ഉപയോഗപ്പെടുത്തി. കളിക്കും കാര്യത്തിനും സംവാദത്തിനും വിവാദത്തിനുമെല്ലാം അവരത് ഉപയോഗിച്ചു.പരമ്പരാഗതമായ ആ കാവ്യരൂപത്തെ ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ വി.കെ.ജി പുതുക്കി എന്നു പറയാനാവില്ല. ഈ കാവ്യരൂപത്തെ പുതുക്കുക അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ ലക്ഷ്യവുമായിരുന്നില്ല. പുതുക്കി എങ്കിൽ ഒരുപക്ഷേ അതാ കാവ്യരൂപമല്ലാതായി മാറുകയും ചെയ്തേക്കും. മറിച്ച് ആ കാവ്യരൂപത്തെ മുറുക്കി,സാന്ദ്രമാക്കി,കുറേക്കൂടി ഭാഷാനുഭവപ്രധാനമാക്കി മാറ്റി. ശ്ലോകരചന യാന്ത്രികമായ ഒരു ലീലയല്ല, ഗൗരവപൂർണ്ണമായ തപസ്യയാണ് എന്നു ബോധ്യപ്പെടുത്തി. പ്രാസക്കളി അദ്ദേഹം ഒഴിവാക്കി. മുക്തകം പോലുള്ള ചെറു കാവ്യരൂപങ്ങൾ പല ലോകഭാഷകളിലുമുണ്ട്. ഗ്രീക്ക്, ഇംഗ്ലീഷ് എപ്പിഗ്രാമുകളും ലിമെറിക്കുകളും ജാപ്പനീസ് ഹൈക്കു, ടാങ്ക എന്നിവയും വെൽഷ് എൻഗ്ലിനുമെല്ലാം പോലെ ഒരു ചെറുകവിതാരൂപം. സംസ്കൃത പാരമ്പര്യത്തിൽ നിന്നു പകർന്നതാണെങ്കിലും മലയാളത്തിൽ മാത്രം ഇപ്പോഴും നിലനിൽക്കുന്ന കാവ്യരൂപം. ആ നിലയിൽ ഇന്നിത് മലയാളത്തിലല്ലാതെ മറ്റെവിടെയുമില്ലാത്ത കവിതാരൂപമാണ്. ഇത്തരം കാവ്യരൂപങ്ങളെ പുതുകാലത്തേക്ക് എത്തിക്കുക എന്നത് പ്രധാനകാര്യമാണ്. മേല്പറഞ്ഞ ജാപ്പനീസ്, യൂറോപ്യൻ കവിതാരൂപങ്ങൾ ഇന്നും പ്രയോഗിക്കപ്പെട്ടുവരുന്നു ഇവയിൽ ഹൈക്കുവിന് ആഗോളതലത്തിൽ തന്നെ വലിയ പ്രചാരമുണ്ടായിട്ടുണ്ട്. പരമ്പരാഗതമായ ഒരു കാവ്യരൂപത്തിൽ സാധ്യമായതിൻ്റെ പരമാവധി ആവിഷ്ക്കരിക്കാൻ ഭാവികവിതക്കു കഴിയണമെങ്കിൽ ആ രൂപത്തെ കാലത്തിലൂടെ ഇപ്പുറമെത്തിക്കണം. ഒരാൾക്കല്ലെങ്കിൽ മറ്റൊരാൾക്ക് ആ രൂപം ആവിഷ്ക്കാരത്തിന് ഉതകാതിരിക്കില്ല.സാഹിത്യചരിത്രപരമായി വലിയ പ്രാധാന്യമുള്ള ആ പണി കൂടി ചെയ്ത കവിയാണ് വി.കെ.ജി.
ആത്മീയതയുടെ നിറവുള്ളവയാണ് വി.കെ.ജിക്കവിതകളെങ്കിലും കാവ്യരചനാകർമ്മത്തിന് മലയാളത്തിൽ ഏറ്റവും ലൗകികമായ ഒരു നിർവചനം നൽകിയിട്ടുള്ളത് ഇദ്ദേഹമാണ് എന്നതു കൗതുകകരമായിരിക്കുന്നു. "വാക്കിൻ വക്കിനു വാക്കു ചേർത്തുളി നടത്തേണ്ടും പണി" എന്നാണ് കവി കാവ്യരചനാകർമ്മത്തെ നിർവചിക്കുന്നത്. കല്ലുവെച്ചു പടുത്ത് ഒരു സൗധമുയർത്തുമ്പോലെ തന്നെയാണ് വാക്കു വെച്ചു പടുത്ത് കവിത കെട്ടൽ. കല്ലിൽ പണിയുന്നയാൾ തീർച്ചയായും തൻ്റെ മാധ്യമമായ കല്ലിനെ അറിയണം. ഭാഷയിൽ പണിയുന്ന കവി തൻ്റെ മാധ്യമമായ ഭാഷയെ അറിയണം. ഭാഷയെ അറിയാനാഗ്രഹിക്കുന്ന ഒരു പുതുകവിയെ, അയാൾ സ്രഗ്ദ്ധരയിലോ ശാർദ്ദൂലവിക്രീഡിതത്തിലോ എഴുതിയാലുമില്ലെങ്കിലും, വി. കെ. ജിക്കവിതകളുടെ വായന പ്രചോദിപ്പിക്കാതിരിക്കില്ല എന്ന് സ്വാനുഭവത്തിൽ നിന്നു പറയാനാണ് ഈ കുറിപ്പിൽ ശ്രമിച്ചത്. ജീവിത സായാഹ്നത്തിലാണ് വി.കെ.ജി. ഇപ്പോൾ സൂചിപ്പിച്ച ശ്ലോകം എഴുതിയത്. ശ്രമകരമായ ഒരു പണിതന്നെയാണ് കവിതയെഴുത്ത്. വാർദ്ധക്യം കാരണം "അത്രക്കു വയ്യാതായതിനാൽ" തനിക്ക് ഈ പണി തുടരാനാവാതായിരിക്കുന്നു എന്നദ്ദേഹം എഴുതുമ്പോൾ ആ വാക്കുകളിലെ ആന്തരശോഭ വാങ് വിയെപ്പോലുള്ള ലോകോത്തര കവികളുടെ അവസാനകാലകവിതകളുടേതിനു സമാനമാണല്ലോ എന്നോർത്ത് എനിക്കു വിസ്മയം തോന്നുന്നു. സി.ഇ. 8 -ാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ജീവിച്ച ചൈനീസ് കവി വാങ് വീ തൻ്റെ വാർദ്ധക്യത്തിൽ എഴുതിയ ഒരു കവിതയിൽ ഇങ്ങനെ പറയുന്നുണ്ട്:
കാലമാകവേ, യെനി-
ക്കുത്സാഹമില്ലാതായീ
കവിതയെഴുതുവാൻ,
ഉണ്ടെനിക്കൊരേയൊരു
കൂട്ടുകാരനായിപ്പോൾ
വാർദ്ധക്യം മാത്രം കൂടെ.
ക്കുത്സാഹമില്ലാതായീ
കവിതയെഴുതുവാൻ,
ഉണ്ടെനിക്കൊരേയൊരു
കൂട്ടുകാരനായിപ്പോൾ
വാർദ്ധക്യം മാത്രം കൂടെ.
രണ്ടു ജീവിതഘട്ടങ്ങൾ തമ്മിലെ വ്യത്യാസത്തിലേക്കാണ് വാങ് വീയുടെ കവിതയുടെ ഊന്നൽ. വി.കെ ജിയുടെ സ്വരത്തിലുള്ളതിനേക്കാൾ നിരാശ വാങ് വീയുടെ സ്വരത്തിൽ അനുഭവപ്പെടുന്നുമുണ്ട്. എഴുതാൻ ഉത്സാഹമില്ലാതായിട്ടില്ല, വാങ് വിയേപ്പോലെ വി കെ ജിക്ക്. പക്ഷേ ശരീരം സമ്മതിക്കുന്നില്ല. വാർദ്ധക്യവും എഴുത്തും തമ്മിൽ മുഖാമുഖം നിൽക്കുന്നു രണ്ടു കവിതയിലും, രണ്ടു തരത്തിൽ. നേരത്തേ സൂചിപ്പിച്ച മാതിരിതന്നെ ഇവിടെയും, 'അത്രക്ക്' എന്ന ആ ചെറുവാക്കിൻ്റെ മുഴക്കം ചെറുതല്ല. ചൈനീസ് കവിയുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ വി.കെ.ജി.ക്ക് ഒരു പ്രത്യേകത കൂടിയുണ്ട്. വൈകിയാണ് അദ്ദേഹം എഴുതിത്തുടങ്ങിയത്. അറുപതിനുമേൽ പ്രായം ചെന്ന ശേഷം. എല്ലുന്തിച്ചടച്ച തൻ്റെ കവിതപ്പയ്യിനെ സന്ധ്യക്കാണ് താൻ കറക്കാൻ ചെല്ലുന്നത് എന്ന ഖേദം കവിക്കുണ്ട്. വളരെ ശ്രമപ്പെട്ട് തീരെക്കുറച്ചേ തനിക്കെഴുതാനും കഴിഞ്ഞുള്ളൂ. നിസ്സഹായനായ മനുഷ്യൻ ഈശ്വരനു മുന്നിൽ എന്നല്ല കാവ്യകലക്കു മുന്നിൽ തന്നെ സ്വയം സമർപ്പിച്ചു നില്ക്കുകയാണിവിടെ. ആത്മീയതയോടു ചേർന്നു നിൽക്കുന്ന ആഴമുള്ള ഈ മാനുഷികതയാണ് വി. കെ. ജിയുടെ ശ്ലോകങ്ങളുടെ ഏറ്റവും വലിയ ആകർഷണം, എന്നെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം.
(വി. കെ. ജി. യുടെ ജന്മനാടായ തൃക്കടീരിയിലെ ജനകീയ വായനശാലയിൽ 25 - 10- 26 ന് നടന്ന അനുസ്മരണ സമ്മേളനത്തിൽ സംസാരിച്ചതിൻ്റെ വികസിതരൂപം)