Friday, November 20, 2026

നിയി ഒസുണ്ടരെ (നൈജീരിയ, ജനനം: 1947, ഭാഷ: ഇംഗ്ലീഷ്,യോരുബ)

വാക്കൊരു മുട്ട

നിയി ഒസുണ്ടരെ (നൈജീരിയ, ജനനം: 1947, ഭാഷ: ഇംഗ്ലീഷ്,യോരുബ)


ഒരു പിങ്കു തീനാളമെൻ്റെ നാവ് - നിൻ്റെ
ചെവി കത്തിക്കാനതിനെ വിട്ടേക്കരുത്

കാത്തു നിൽക്കും പൊട്ടിച്ചിരികളുടെ തെരുവിൽ
പഴമൊഴികൾ തമ്മിലേറ്റുമുട്ടുമ്പോൾ

പിറുപിറുക്കുന്ന നിമിഷങ്ങൾ വന്ന്
അസ്തമയസൂര്യൻ്റെ ചുണ്ടത്തുനിന്നുമൊ-
രൊപ്പാരിപ്പാട്ട് ചികഞ്ഞെടുക്കുന്നൂ

ചന്ദ്രൻ്റെ പല്ലെണ്ണും നമ്മൾ

കൊച്ചു റീത്തുകൾ പാടും
നഷ്‌ടനക്ഷത്രങ്ങൾക്കായ്

വാക്ക്,
വാക്കൊരു മുട്ട

ഇടറുന്ന നാവിൻ്റെ
മുഴമേലതു വീണാൽ

പൊട്ടിത്തകരും,

ചേർക്കാനാവാതെ.

Friday, November 13, 2026

മാരിസ് ചാക്ലൈസ് (ലാത്വിയ, 1940- 2003)

ഒറ്റക്കൊരു സൈക്കിൾ യാത്രികൻ

മാരിസ് ചാക്ലൈസ് (ലാത്വിയ, 1940 - 2003)

ഒറ്റക്കൊരു സൈക്കിൾ യാത്രികൻ
പുല്ല് ഈയിടെ വെട്ടിയ പാടവും
വൈക്കോൽ കൂനകളും പിന്നിട്ട്
ഒറ്റക്കൊരു സൈക്കിൾ യാത്രികൻ.
പിന്നിലെ കുറ്റിക്കാടിനും
വെട്ടിക്കളയാത്ത കളകൾക്കുമിപ്പുറം
പാടത്തു നിൽക്കുന്ന ഒറ്റമരം പിന്നിട്ട്
ഒറ്റക്കൊരു സൈക്കിൾ യാത്രികൻ.
ഒരു നായ
അയാളെ കണ്ടതും
കുരക്കാൻ തുടങ്ങുന്നു.
അതോടെ നായ കൂടുതൽ ഒറ്റയാകുന്നു.
വൈക്കോൽ കൂനക്കു നേരേ നോക്കി
അതു കുരച്ചില്ല.
ആകയാൽ അതാ സൈക്കിൾ യാത്രികനെക്കാളും
ഒറ്റയാകുന്നു.

ഇക്കണ്ടതെല്ലാം എന്നെ സന്തോഷിപ്പിക്കുന്നു
ഒറ്റയായ സൈക്കിൾ യാത്രികൻ
ഒറ്റയായ നായ
ഒറ്റമരം

എങ്കിൽ നീയോ കൂടുതൽ ഒറ്റ?
ആരുടേയോ ശബ്‌ദം ചോദിക്കുന്നു.

ഈ ആരോ അല്ലേ
മറ്റെല്ലാറ്റിനേക്കാളും
ഒറ്റ?

Sunday, November 1, 2026

കുരങ്ങിൽ നിന്നു സിതാറിലേക്ക് - ഇശൈ

കുരങ്ങിൽ നിന്നു സിതാറിലേക്ക്

ഇശൈ

'കബീർ' എന്ന പേരു വിളിച്ചതിനാൽ
മീററ്റ് നഗരത്തിൽ
ഒരു സംഗീതോപകരണശാലയിലേക്കു ഞാൻ കയറി

ഇല്ലാത്തതൊന്നുമില്ല
എന്നതുപോലെ
എങ്ങും നിറയെ സംഗീതോപകരണങ്ങൾ

ചെറിയ പുല്ലാങ്കുഴൽ തൊട്ട്
വലിയ സിംഹാസനത്തിൽ
കാലിന്മേൽ കാൽ കയറ്റിവെച്ചിരിക്കുന്ന
പിയാനോ വരെ

അവക്കെല്ലാമിടയിൽ
വെറുതെ നിന്നാൽ
മാത്രം മതി

പിന്നെ തോന്നി
അല്ല
തീർച്ചയായും
ഇതു
വെറുതെ
അല്ല

കടക്കാരൻ ചോദിച്ചു
"എവിടുന്നു വരുന്നു?"

ഉള്ളിനുള്ളിൽ പിറുപിറുത്തു
"കുരങ്ങിൽ നിന്ന് ...."

മുടാലിപ് ബെപ്പയേവ് (ജനനം: 1949, ഭാഷ : കരാക്കായ് ബാൾക്കർ, വടക്കൻ കോക്കസസ്, റഷ്യ)

ആഹാ!

മുടാലിപ് ബെപ്പയേവ് (ജനനം: 1949, ഭാഷ : കരാക്കായ് ബാൾക്കർ, കരാൾഡിനോ ബാൾക്കരിയ, വടക്കൻ കോക്കസസ്, റഷ്യ)


ആഹാ! ആഹാ! ആഹാ!
എന്തൊരു നഗ്നചന്ദ്രൻ
ഹേമന്ദത്തിൽ
തണുത്തുറഞ്ഞു വിറച്ചു വരുന്നൂ
കട്ടിമഞ്ഞിൻ മേലേക്കൂടി
സ്വർഗ്ഗീയമായ് തെന്നിവരുന്നു
വരുന്നു ചന്ദ്രൻ
ആഹാ! ആഹാ! ആഹാ!
എന്തൊരു നഗ്‌നചന്ദ്രൻ
ഹൃദയോഷ്മളതയിലേക്കു
പറന്നുവരുന്നതുപോലെ
കണ്ണാടിക്കണ്ണിനൊരുമ്മ കൊടുക്കും പോലെ
പാറി വരുന്നൂ ചന്ദ്രൻ
ആഹാ! ആഹാ! ആഹാ!
എന്തൊരു നഗ്നചന്ദ്രൻ
ഹേമന്ദത്തിൽ
തണുത്തുറഞ്ഞു വിറച്ചു വരുന്നൂ
കട്ടിമഞ്ഞിൻ മേലേക്കൂടി
സ്വർഗ്ഗീയമായ് തെന്നിവരുന്നു
വരുന്നു ചന്ദ്രൻ
ആഹാ! ആഹാ! ആഹാ!
എന്തൊരു നഗ്നചന്ദ്രൻ
ഹേമന്ദത്തിൽ
തണുത്തുറഞ്ഞു വിറച്ചു വരുന്നൂ
കട്ടിമഞ്ഞിൻ മേലേക്കൂടി
സ്വർഗ്ഗീയമായ് തെന്നിവരുന്നു
വരുന്നു ചന്ദ്രൻ
ആഹാ!

Monday, October 26, 2026

വി കെ ജിക്കവിതയെപ്പറ്റി

കാവ്യകലക്കു മുന്നിൽ ഒരു തൊഴുകൈ

പി. രാമൻ


ഒരു വഴിക്കു പോവുകയാണെന്നിരിക്കട്ടെ. വഴിക്കൊരിടത്തിറങ്ങി മാറിക്കേറണം. കുറച്ചു സമയം കയ്യിലുണ്ട്. ചുറ്റുമുള്ള കാഴ്ച്ചകൾ നോക്കിക്കാണാം. റോഡിനപ്പുറത്തു കൂടി ഒരരുവി പുളച്ചുകൊണ്ടൊഴുകുന്നു. അരുവിക്കരയിലെ മരച്ചുവട്ടിൽ ഞാൻ കുറച്ചുനേരം വെറുതെ ആ ഒഴുക്ക് നോക്കി നിന്നു. പെട്ടെന്ന് എൻ്റെ മനസ്സിൽ ഒരു വാക്ക് ഒഴുകിയെത്തി. യാദൃച്ഛികപഥികൻ. അതെ, എൻ്റെയീ നില്പിന് ഇണങ്ങിയ വാക്ക്. യാദൃച്ഛികമായ് ഇവിടെ എത്തിച്ചേർന്ന പഥികൻ. മുന്നേക്കൂട്ടി ആലോചിക്കാതെയുള്ള യാത്രയായിരുന്നു. അപ്പോൾ, യാദ്യച്ഛികമായി പഥികനായ ആളാണ് യാദ്യച്ഛികപഥികൻ. രണ്ടായാലും ആ വാക്കിലുണ്ട് ഒരത്ഭുതം. ഞാൻ ഇപ്പോൾ ഇവിടെ നിന്ന് ഈ കാഴ്ച്ച കാണുമ്പോലുള്ള ഒരത്ഭുതം. എവിടുന്നാണ് ഈ വാക്ക്, ഈ അരുവിയിലെ കുളിർജലം പോലെ എന്നിലേക്ക് ഒഴുകിയെത്തിയത്? ജലം പോലെ തന്നെ ഭാഷ. അത് മറ്റാരിൽ നിന്നൊക്കെയോ ഒഴുകി വരുന്നു. നമ്മളിൽ തങ്ങുന്നു. മറ്റാരിലേക്കൊക്കെയോ ഒഴുകിപ്പോകുന്നു. പോയാലും അത് നമ്മളിൽ തങ്ങാതാവുന്നില്ല. അങ്ങനെ തങ്ങുന്ന ഭാഷയിൽ നിന്ന് മനസ്സ് സൂക്ഷ്‌മ വേരുകളാൽ വേണ്ടതെടുക്കുമ്പോൾ കവിത കവിതയാവുന്നു. എൻ്റെ ഇപ്പോഴത്തെ നില മുഴുവൻ പ്രകാശിപ്പിക്കാൻ പോന്ന ആ വാക്ക് വി.കെ ജിയുടെ ഒരു കവിതയിൽ നിന്നാണ് ഒഴുകിയെത്തിയത്. 

വി.കെ.ജി എന്നാൽ വി.കെ. ഗോവിന്ദൻ നായർ. മലയാളത്തിലെ ഒരു പഴയ കവി. അക്ഷരശ്ലോകപ്രേമികൾക്കിടയിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങിനിൽക്കുന്ന കവി. പരമ്പരാഗതമായ ഒരു പഴയ കാവ്യരൂപത്തിൽ എഴുതി വന്ന കവി. ഭക്തകവി.ഞാൻ ഭക്തികവിതകൾ എഴുതിയിട്ടുള്ള കവിയല്ല. അങ്ങനെ എഴുതാൻ കഴിയുമാറ് വിശ്വാസത്തിൽ സമർപ്പിതമായ മനസ്സും എനിക്കില്ല.പരമ്പരാഗതമായ കാവ്യരൂപങ്ങൾ വായിച്ചറിയാമെങ്കിലും ഗദ്യത്തിൽ കവിതകളെഴുതാനാണ് കൂടുതലിഷ്‌ടം. ഇങ്ങനെയെല്ലാമാണെങ്കിലും വി.കെ.ജി എന്ന പഴയ കവിയുടെ കവിതകൾ, ഇങ്ങനെ വെറുതെ നിൽക്കുമ്പോൾ പോലും വാക്കുകളും വരികളും മനസ്സിലേക്കൊഴുകി വരുമാറ്, ഞാൻ ഏറെ ഇഷ്ടപ്പെടുന്നു. അതെന്തുകൊണ്ടെന്നു വിശദമാക്കാനാണ് ഇവിടെ ശ്രമിക്കുന്നത്.

ഞാൻ ജനിച്ചു വളർന്നു ജീവിക്കുന്ന പട്ടാമ്പിയെപ്പറ്റി വി. കെ. ജി. യുടെ ഒരു ശ്ലോകമുണ്ട്. പുഴക്കരയിൽ (മണൽതിട്ടിൽ എന്ന് ഇന്ന് എഴുതാൻ കഴിയുകയില്ല) ഇരിക്കുമ്പോഴൊക്കെ ആ ശ്ലോകത്തിലെ ഒരു വരി മനസ്സിലേക്കു വരും."ഈയാറ്റിൻകരയായിരുന്നു കവിതാ സങ്കേതം" ആയിരുന്നു എന്ന ഭൂതകാലരൂപത്തെ ആകുന്നു എന്നു നീട്ടാൻ വെമ്പും. എന്നാൽ കവിയുടെ ഊന്നൽ ആ 'ആയിരുന്നു'വിലേക്കാണല്ലോ എന്നോർത്ത് ഖേദിക്കും. ആ ശ്ലോകത്തിൽ പരാമർശിക്കുന്ന ഭാവനാധനികനായ രാമുണ്ണി മേനോനും വിദ്വാൻ സി.എസ് നായർക്കുമൊന്നും കാര്യമായൊരു സ്‌മാരകവും ഈ നാട്ടിലില്ലല്ലോ എന്ന് ആ ഖേദം വളരും. കൂടുതൽ കൂടുതൽ ശോഷിച്ചു വരുന്ന ഭാരതപ്പുഴ മാത്രമേ തൻ്റെ കണ്ണീർ നനവുകൊണ്ട് അവരെ ഓർക്കുന്നുള്ളൂ. കവികളെ ഓർക്കുകയേ ചെയ്യാത്ത നാടുകളാണല്ലോ അധികം.

തീരത്തെ കവികളുടെ ഓർമ്മയിൽ പുഴ കണ്ണീരൊഴുക്കുന്നു എന്നത് ഹൃദയത്തിൽ തൊടുന്ന ഒരു സങ്കല്പമാണ്. പുതുകാലത്തെഴുതുന്ന വായനക്കാരധികമില്ലാത്ത എന്നെപ്പോലെ ഒരു കവിയെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ആശ്വസിപ്പിക്കുന്ന ഒരു സങ്കല്പം. ജീവിപ്പിക്കുന്ന സങ്കല്പം. മുമ്പെഴുതിപ്പോയ കവികളുടെ ഓർമ്മ, അവരുടെ വിധിയുടെ ഓർമ്മ, ഇന്നൊരു കവിയെ ജീവിപ്പിക്കും. ജീവിതകാലത്ത് ആരാലും വായിക്കപ്പെടാതെ കവിതയെഴുതിയ കടലാസു ചുരുളുകൾ പെട്ടിയിലടച്ച് ഏകാകിയായി ജീവിച്ചു മരിച്ചു പോയ എമിലി ഡിക്കിൻസണാണ് എൻ്റെ മനസ്സിലെ ഏറ്റവും വലിയ കവിബിംബം.ജീവിപ്പിക്കുന്ന ഓർമ്മയെപ്പറ്റി പറയുമ്പോൾ വി.കെ.ജി എഴുതുക, "മരിപ്പിക്കും സ്‌മരിപ്പിച്ചു നീ" എന്നാകും. ഓർമ്മിപ്പിച്ചു നീ കൊല്ലും എന്നു നാടൻ മട്ടിൽ പറയാവുന്നതിൻ്റെ മറ്റൊരു രൂപം. ചിരിപ്പിച്ചു കൊല്ലുക എന്ന് ഒരു ശൈലി പോലെ പറയാറുണ്ടല്ലോ. ഓർമിപ്പിച്ചും കൊല്ലാം. എന്നാൽ കൊല്ലലുമല്ല ഇവിടെ. മരിപ്പിക്കലാണ്. ഓർമ്മയാൽ നീറി മരിക്കൽ തന്നെ. കൃഷ്ണസംഗമത്തിൻ്റെ മധുരസ്മൃതിയിൽ രാധിക നീറി മരിക്കുന്നു. മരിപ്പിക്കും സ്മരിപ്പിച്ചു നീ എന്നതിലെ സ്‌മരിപ്പിക്കലിൽ പ്രാസം മാത്രമല്ല, ഒരു വൈദ്യുതാവേഗവുമുണ്ട്. ഭാഷയാണ് ആ മിന്നൽപ്പിണരിൻ്റെ വാഹകം. എഴുതുന്നതെന്തിനെക്കുറിച്ചായാലും ഭാഷാനുഭവമാക്കാൻ കഴിയുക എന്നതാണ് പ്രധാനമെന്ന് വി.കെ.ജിയുടെ കവിത എന്നെ പഠിപ്പിക്കുന്നു. ഭാഷ ഒരു മുദ്ര പതിയും പോലെ മനസ്സിൽ പതിഞ്ഞാൽ മനസ്സുള്ളേടത്തോളം കവിത അവിടെ സുരക്ഷിതം. ആത്മസമർപ്പണം എന്നാൽ എന്ത് എന്ന് എനിക്ക് ഭാഷയിൽ പിടിച്ചെടുക്കാൻ കഴിഞ്ഞിരുന്നില്ല, വി.കെ.ജിയുടെ ഈ ശ്ലോകം വായിക്കുവോളം:

തേടിത്തേടി നടന്നു കാലടി കഴയ്ക്കട്ടേ,ഭവൽക്കീർത്തനം
പാടിപ്പാടി വരണ്ടുണങ്ങുകിലുണങ്ങീടട്ടെ ജിഹ്വാഞ്ചലം
കൂടെക്കൂടെ നടത്തുമർച്ചന തളർത്തീടട്ടെ കൈ രണ്ടു, മി
ക്കൂടാത്മാവു വെടിഞ്ഞിടും വരെ ഹരേ,നിന്നെ സ്മരിക്കാവു ഞാൻ

സ്വയം സമർപ്പിച്ചുകൊണ്ടുള്ള ഒരു യാത്രയുടെ ചലനചിത്രം ഇതിലുണ്ട്. ശരീരമാണ് കൂട്. അതു വീഴും വരെ ഞാൻ നിന്നെ സ്‌മരിക്കും. അതുമാത്രമല്ല, ഈ ശ്ലോകം വായിക്കുമ്പോഴൊക്കെ ഒരു മുളന്തണ്ടിനറ്റത്ത് ആടിയുലയുമൊരു കിളിക്കൂടിൻ്റെ, ശ്ലോകവുമായി നേരിട്ടു ബന്ധമില്ലാത്ത ഒരു ഭാവനാചിത്രം കൂടി വായിക്കുന്ന എന്നിൽ തെളിയുന്നു. ശ്ലോകത്തിൻ്റെ താളഗതി കൂടിയാവാം ആ ഭ്രമചിത്രത്തിനു കാരണം. മുളമ്പടർപ്പിൻ തുഞ്ചത്ത് കിളിക്കൂടിരിക്കുന്നതു പോലെ ശ്ലോകത്തിൽ കൂട് എന്ന വാക്കിരുന്നു മുഴങ്ങുന്നു. വേറൊരാൾ വായിക്കുമ്പോൾ ആ വാക്കുതന്നെയാവും മുഴങ്ങുക എന്നുമില്ല.

സംസ്കൃതവൃത്തബദ്ധമായ ശ്ലോകരൂപമാണ് വി.കെ.ജിയുടെ മുഖ്യമാധ്യമം. ഒന്നുകൂടി കൃത്യമായി പറഞ്ഞാൽ ഒരൊറ്റ ശ്ലോകത്തിൽ ഭാവപൂർണ്ണത വരുന്ന മുക്തകം എന്ന കാവ്യരൂപം. സംസ്കൃത സാഹിത്യത്തിൽ മുക്തക പാരമ്പരമുണ്ട്. സംസ്കൃതസ്വാധീനഫലമായി മലയാളത്തിലും ലീലാതിലകകാലമായ 14 നൂറ്റാണ്ടുമുതലെങ്കിലും ആ പാരമ്പര്യമുണ്ട്. 19-ാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ചേലപ്പറമ്പു നമ്പൂതിരി തൊട്ട് അത് ശക്തമാവുന്നുണ്ട്. അതേ നൂറ്റാണ്ടിൻ്റെ രണ്ടാം പകുതിയിൽ വെൺമണിച്ചേരിയിലും കേരളവർമ്മച്ചേരിയിലും രണ്ടിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായി മൂലൂർ പത്മനാഭപ്പണിക്കരെപ്പോലുള്ളവരുടെ ചേരിയിലും ഉൾപ്പെട്ട കവികൾ ഒരേ പോലെ മുക്തകത്തെയും ശ്ലോകരൂപത്തെയും ഉപയോഗപ്പെടുത്തി. കളിക്കും കാര്യത്തിനും സംവാദത്തിനും വിവാദത്തിനുമെല്ലാം അവരത് ഉപയോഗിച്ചു.പരമ്പരാഗതമായ ആ കാവ്യരൂപത്തെ ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ വി.കെ.ജി പുതുക്കി എന്നു പറയാനാവില്ല. ഈ കാവ്യരൂപത്തെ പുതുക്കുക അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ ലക്ഷ്യവുമായിരുന്നില്ല. പുതുക്കി എങ്കിൽ ഒരുപക്ഷേ അതാ കാവ്യരൂപമല്ലാതായി മാറുകയും ചെയ്തേക്കും. മറിച്ച് ആ കാവ്യരൂപത്തെ മുറുക്കി,സാന്ദ്രമാക്കി,കുറേക്കൂടി ഭാഷാനുഭവപ്രധാനമാക്കി മാറ്റി. ശ്ലോകരചന യാന്ത്രികമായ ഒരു ലീലയല്ല, ഗൗരവപൂർണ്ണമായ തപസ്യയാണ് എന്നു ബോധ്യപ്പെടുത്തി. പ്രാസക്കളി അദ്ദേഹം ഒഴിവാക്കി. മുക്തകം പോലുള്ള ചെറു കാവ്യരൂപങ്ങൾ പല ലോകഭാഷകളിലുമുണ്ട്. ഗ്രീക്ക്, ഇംഗ്ലീഷ് എപ്പിഗ്രാമുകളും ലിമെറിക്കുകളും ജാപ്പനീസ് ഹൈക്കു, ടാങ്ക എന്നിവയും വെൽഷ് എൻഗ്ലിനുമെല്ലാം പോലെ ഒരു ചെറുകവിതാരൂപം. സംസ്കൃത പാരമ്പര്യത്തിൽ നിന്നു പകർന്നതാണെങ്കിലും മലയാളത്തിൽ മാത്രം ഇപ്പോഴും നിലനിൽക്കുന്ന കാവ്യരൂപം. ആ നിലയിൽ ഇന്നിത് മലയാളത്തിലല്ലാതെ മറ്റെവിടെയുമില്ലാത്ത കവിതാരൂപമാണ്. ഇത്തരം കാവ്യരൂപങ്ങളെ പുതുകാലത്തേക്ക് എത്തിക്കുക എന്നത് പ്രധാനകാര്യമാണ്. മേല്പറഞ്ഞ ജാപ്പനീസ്, യൂറോപ്യൻ കവിതാരൂപങ്ങൾ ഇന്നും പ്രയോഗിക്കപ്പെട്ടുവരുന്നു ഇവയിൽ ഹൈക്കുവിന് ആഗോളതലത്തിൽ തന്നെ വലിയ പ്രചാരമുണ്ടായിട്ടുണ്ട്. പരമ്പരാഗതമായ ഒരു കാവ്യരൂപത്തിൽ സാധ്യമായതിൻ്റെ പരമാവധി ആവിഷ്ക്കരിക്കാൻ ഭാവികവിതക്കു കഴിയണമെങ്കിൽ ആ രൂപത്തെ കാലത്തിലൂടെ ഇപ്പുറമെത്തിക്കണം. ഒരാൾക്കല്ലെങ്കിൽ മറ്റൊരാൾക്ക് ആ രൂപം ആവിഷ്ക്കാരത്തിന് ഉതകാതിരിക്കില്ല.സാഹിത്യചരിത്രപരമായി വലിയ പ്രാധാന്യമുള്ള ആ പണി കൂടി ചെയ്ത കവിയാണ് വി.കെ.ജി.

ആത്മീയതയുടെ നിറവുള്ളവയാണ് വി.കെ.ജിക്കവിതകളെങ്കിലും കാവ്യരചനാകർമ്മത്തിന് മലയാളത്തിൽ ഏറ്റവും ലൗകികമായ ഒരു നിർവചനം നൽകിയിട്ടുള്ളത് ഇദ്ദേഹമാണ് എന്നതു കൗതുകകരമായിരിക്കുന്നു. "വാക്കിൻ വക്കിനു വാക്കു ചേർത്തുളി നടത്തേണ്ടും പണി" എന്നാണ് കവി കാവ്യരചനാകർമ്മത്തെ നിർവചിക്കുന്നത്. കല്ലുവെച്ചു പടുത്ത് ഒരു സൗധമുയർത്തുമ്പോലെ തന്നെയാണ് വാക്കു വെച്ചു പടുത്ത് കവിത കെട്ടൽ. കല്ലിൽ പണിയുന്നയാൾ തീർച്ചയായും തൻ്റെ മാധ്യമമായ കല്ലിനെ അറിയണം. ഭാഷയിൽ പണിയുന്ന കവി തൻ്റെ മാധ്യമമായ ഭാഷയെ അറിയണം. ഭാഷയെ അറിയാനാഗ്രഹിക്കുന്ന ഒരു പുതുകവിയെ, അയാൾ സ്രഗ്ദ്ധരയിലോ ശാർദ്ദൂലവിക്രീഡിതത്തിലോ എഴുതിയാലുമില്ലെങ്കിലും, വി. കെ. ജിക്കവിതകളുടെ വായന പ്രചോദിപ്പിക്കാതിരിക്കില്ല എന്ന് സ്വാനുഭവത്തിൽ നിന്നു പറയാനാണ് ഈ കുറിപ്പിൽ ശ്രമിച്ചത്. ജീവിത സായാഹ്നത്തിലാണ് വി.കെ.ജി. ഇപ്പോൾ സൂചിപ്പിച്ച ശ്ലോകം എഴുതിയത്. ശ്രമകരമായ ഒരു പണിതന്നെയാണ് കവിതയെഴുത്ത്. വാർദ്ധക്യം കാരണം "അത്രക്കു വയ്യാതായതിനാൽ" തനിക്ക് ഈ പണി തുടരാനാവാതായിരിക്കുന്നു എന്നദ്ദേഹം എഴുതുമ്പോൾ ആ വാക്കുകളിലെ ആന്തരശോഭ വാങ് വിയെപ്പോലുള്ള ലോകോത്തര കവികളുടെ അവസാനകാലകവിതകളുടേതിനു സമാനമാണല്ലോ എന്നോർത്ത് എനിക്കു വിസ്‌മയം തോന്നുന്നു. സി.ഇ. 8 -ാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ജീവിച്ച ചൈനീസ് കവി വാങ് വീ തൻ്റെ വാർദ്ധക്യത്തിൽ എഴുതിയ ഒരു കവിതയിൽ ഇങ്ങനെ പറയുന്നുണ്ട്:

കാലമാകവേ, യെനി-
ക്കുത്സാഹമില്ലാതായീ
കവിതയെഴുതുവാൻ,
ഉണ്ടെനിക്കൊരേയൊരു
കൂട്ടുകാരനായിപ്പോൾ
വാർദ്ധക്യം മാത്രം കൂടെ.

രണ്ടു ജീവിതഘട്ടങ്ങൾ തമ്മിലെ വ്യത്യാസത്തിലേക്കാണ് വാങ് വീയുടെ കവിതയുടെ ഊന്നൽ. വി.കെ ജിയുടെ സ്വരത്തിലുള്ളതിനേക്കാൾ നിരാശ വാങ് വീയുടെ സ്വരത്തിൽ അനുഭവപ്പെടുന്നുമുണ്ട്. എഴുതാൻ ഉത്സാഹമില്ലാതായിട്ടില്ല, വാങ് വിയേപ്പോലെ വി കെ ജിക്ക്. പക്ഷേ ശരീരം സമ്മതിക്കുന്നില്ല. വാർദ്ധക്യവും എഴുത്തും തമ്മിൽ മുഖാമുഖം നിൽക്കുന്നു രണ്ടു കവിതയിലും, രണ്ടു തരത്തിൽ. നേരത്തേ സൂചിപ്പിച്ച മാതിരിതന്നെ ഇവിടെയും, 'അത്രക്ക്' എന്ന ആ ചെറുവാക്കിൻ്റെ മുഴക്കം ചെറുതല്ല. ചൈനീസ് കവിയുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ വി.കെ.ജി.ക്ക് ഒരു പ്രത്യേകത കൂടിയുണ്ട്. വൈകിയാണ് അദ്ദേഹം എഴുതിത്തുടങ്ങിയത്. അറുപതിനുമേൽ പ്രായം ചെന്ന ശേഷം. എല്ലുന്തിച്ചടച്ച തൻ്റെ കവിതപ്പയ്യിനെ സന്ധ്യക്കാണ് താൻ കറക്കാൻ ചെല്ലുന്നത് എന്ന ഖേദം കവിക്കുണ്ട്. വളരെ ശ്രമപ്പെട്ട് തീരെക്കുറച്ചേ തനിക്കെഴുതാനും കഴിഞ്ഞുള്ളൂ. നിസ്സഹായനായ മനുഷ്യൻ ഈശ്വരനു മുന്നിൽ എന്നല്ല കാവ്യകലക്കു മുന്നിൽ തന്നെ സ്വയം സമർപ്പിച്ചു നില്ക്കുകയാണിവിടെ. ആത്മീയതയോടു ചേർന്നു നിൽക്കുന്ന ആഴമുള്ള ഈ മാനുഷികതയാണ് വി. കെ. ജിയുടെ ശ്ലോകങ്ങളുടെ ഏറ്റവും വലിയ ആകർഷണം, എന്നെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം.

(വി. കെ. ജി. യുടെ ജന്മനാടായ തൃക്കടീരിയിലെ ജനകീയ വായനശാലയിൽ 25 - 10- 26 ന് നടന്ന അനുസ്‌മരണ സമ്മേളനത്തിൽ സംസാരിച്ചതിൻ്റെ വികസിതരൂപം)

Saturday, October 24, 2026

ഹ്യൂഗോ ലിൻഡോ (എൽ സാൽവഡോർ, ഭാഷ സ്പാനിഷ്,1917 - 1985)

പച്ചയുടെ ശൈത്യകാലം

ഹ്യൂഗോ ലിൻഡോ (എൽ സാൽവഡോർ, ഭാഷ സ്പാനിഷ്,1917 - 1985)

പുരാവൃത്തസാരമിതാ:

കല്ലിൻ കുടൽമാലകളിൽ
ഒരു നിറം ജനിച്ചു.
മരതകമെന്നായിരുന്നു
അതിന്നു പേര്.
വെളിച്ചത്തിനായതു ദാഹിച്ചു.
ഉപരിതലം തേടി,കണ്ടെത്തി,
സഹിച്ചനുഭവിച്ചു.

ദൈവങ്ങൾക്കു മനസ്സിലായി.

"തരിശു സമതലങ്ങളിൽ പച്ചപ്പുണ്ടാവട്ടെ
ആയിരം രൂപങ്ങളിൽ പച്ചപ്പ് ജീവൻ വെക്കട്ടെ.
അതിൽ വിശ്രമിച്ചുകൊണ്ട്
നമ്മുടെ ഏഴു രശ്മികളിലൊന്ന്
ലോകത്തിൻ്റെ അരക്കെട്ടിനെ പ്രകാശിപ്പിക്കട്ടെ"

അങ്ങനെ പച്ചയുണ്ടായി.

പിന്നെയതു പഠിച്ചു,
നല്ലതിൽ നിന്നു തിന്മയിലേക്ക്,
പ്രാക്തന വന്ധ്യ നിഷ്‌കളങ്കതയിൽ നിന്ന്
പഴത്തിൻ്റെ മധുര മുഴുപ്പിലേക്ക്,
സാവധാനം വളരുന്നതിൻ്റെ ശാസ്ത്രം.

(മഴവഴികൾ എന്ന കവിതാപരമ്പരയിലെ ഒരു ഖണ്ഡം)

ഒ വി ഉഷയുടെ കവിതകളെപ്പറ്റി

ഈ കവിതകൾ ശേഷിപ്പിക്കുന്ന ഞാൻ



വർഷങ്ങൾക്കു മുമ്പൊരിക്കൽ ഒരു കവിയരങ്ങു കഴിഞ്ഞ് ഞങ്ങൾ കുറച്ചു കവികൾ അൻവർ അലിയുടെയും അനിത തമ്പിയുടെയും നേതൃത്വത്തിൽ തിരുവനന്തപുരത്തിനു വടക്കുള്ള ഒരു കടൽത്തീരത്ത് രാത്രിയിലെത്തി. പൗർണ്ണമി രാത്രിയിൽ നിലാവത്ത് കടലിൽ കുളിക്കുകയായിരുന്നു ലക്ഷ്യം. അങ്ങനെ നിലാവിൽ തിരകളിൽ മുഴുകിയിരിക്കേ പലരും കവിതകൾ ചൊല്ലാൻ തുടങ്ങി. എൻ്റെ ചുണ്ടത്തു വന്നത് ഈ കവിതയാണ്:

നിറനിലാവിൻ്റെ
രഹസ്യമാം ക്ഷണം
വരിക,ചന്ദനക്കുറി
തൊടുവിക്കാം.

നിലാവിലാർദ്രമാം മണല്പാത
നെഞ്ചമലിഞ്ഞു
നീരവം വിളിച്ചു,
കാൽകളേ,
ചിറകുകളാർന്നു വരിക
രാവിൻ്റെ മറുകരയോളം
നമുക്കു പോയ് വരാം.

സുഹൃത്തുക്കൾ പലരും അന്ന് ഈ കവിത കേട്ടിട്ടുണ്ടായിരുന്നില്ല. എങ്കിലും അതെഴുതിയ ഒ.വി. ഉഷയെ എല്ലാവർക്കുമറിയാം. ഒ.വി. വിജയൻ്റെ അനിയത്തി,കരുണാകര ഗുരുവിൻ്റെ ആശ്രമവുമായി അവർക്കുള്ള അടുപ്പം - അതെല്ലാം എല്ലാവർക്കുമറിയാം. എന്നാൽ അത്ര തന്നെ അറിവ് അവരുടെ കവിതകളെക്കുറിച്ചില്ല. അതിനാരെയും കുറ്റം പറയാൻ കഴിയില്ല. എഴുതുക എന്നല്ലാതെ കാവ്യചർച്ചകളുടെ പരിസരത്തെങ്ങും അവരെ കാണുകയില്ല. അവരുടെ കവിതാപുസ്തകങ്ങൾ വിപണിയിൽ കിട്ടാനുമില്ല. 1995 ൽ തൃശൂർ ഗവ.ട്രെയിനിങ് കോളേജിൽ ബി എഡിനു പഠിക്കുമ്പോഴാണ് അവിടത്തെ ലൈബ്രറിയിൽ നിന്ന് ഒ.വി ഉഷയുടെ ധ്യാനം എന്ന സമാഹാരം ഞാൻ എടുത്തു വായിക്കുന്നത്. അതിലെ പല കവിതകളും അന്ന് ഹൃദിസ്ഥമായതാണ്. പിന്നെവിടെയും ആ പുസ്തകം കണ്ടിട്ടുമില്ല. നിറനിലാവിൽ കടൽത്തീരത്തു വെച്ച് 'ക്ഷണം' ചൊല്ലിയപ്പോൾ അന്ന് എല്ലാവർക്കും ഇഷ്ടമായി. ഒരു കവിയുടെ കവിതയിലേക്കുള്ള ക്ഷണം കൂടിയായിരുന്നു അത്. ആനന്ദം, വിഷാദചന്ദ്രിക, ധ്യാനം തുടങ്ങി പല കവിതകളും ഓർമ്മയിൽ നിന്നു ഞാൻ ചൊല്ലി. കടലിരമ്പുന്ന ആ പൗർണ്ണമി രാത്രി ഒ.വി. ഉഷ എന്ന കവിയുടേതായി മാറി.

അത്യുന്നതത്തിൽ
ഇരുളിൻ്റെ ചില്ലയിൽ
എന്തോ നിനയ്ക്കും പ്രകാശകപോതമേ,
ഒന്നുണരാവു നീ,
രശ്മികളാലേ തുഴഞ്ഞു പോരാവു നീ,
താഴേക്ക്,
സാന്ത്വനം പോലെ ഹിമം മുറ്റി നിൽക്കും
തമസ്സിലൂടെ
എന്നിലേക്ക്,
എന്നിലേക്ക്,
എൻ ചെറുഹൃത്തിൻ
കവാടം തുറന്നു ഞാൻ


എന്നു ചൊല്ലി നിർത്തിയപ്പോൾ അനിതക്ക് ഒരു ഭ്രാന്തൻ ഐഡിയ തോന്നി. ദൂരമുണ്ട്, എന്നാലും നമുക്ക് ഇപ്പോൾ ഒ.വി ഉഷയെ വീട്ടിൽ ചെന്നു കണ്ടാലോ? അതൊരു മനോഹരമായ ആശയമായിരുന്നു.എല്ലാവരും റെഡി.കൂട്ടത്തിൽ യാഥാർത്ഥ്യബോധമുണ്ടായിരുന്ന ആരോ ഒരാൾ പക്ഷേ അതു തടഞ്ഞു. ഇന്നിപ്പോൾ പന്ത്രണ്ടു കഴിഞ്ഞു. നാളെ പോകാം. പിറ്റേന്ന് പക്ഷേ, മറ്റൊരു ദിവസമായിരുന്നു. അന്നേ രാത്രി ഒ.വി ഉഷയുടേതും. ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന ഒരു കവിക്കുവേണ്ടി അവരുടെ സാന്നിദ്ധ്യത്തിലല്ലാതെ ജീവിതത്തിലൊരു നാൾ കടൽക്കരയിൽ ഒരു പൗർണ്ണമി രാവിൽ കവിതചൊല്ലിക്കവിഞ്ഞതിൻ്റെ ഓർമ്മ എന്നെ ഇപ്പോഴും കോരിത്തരിപ്പിക്കുന്നു.

ആദ്യം വായിച്ച നിമിഷം തൊട്ട് മനസ്സിൽ ആഴ്ന്നു പതിഞ്ഞ ഈ കവിതകൾ പക്ഷേ ഒരിക്കലും മലയാളിയുടെ പൊതു കവിതകളായില്ല. ഇവരുടെ കവിതകൾ ഇഷ്ടപ്പെടുന്ന അപൂർവം പേരെ ഞാൻ കണ്ടിട്ടില്ലെന്നല്ല. ഈ കവിതകളെക്കുറിച്ച് ഞാൻ ഏറ്റവും കൂടുതൽ സംസാരിച്ചിട്ടുള്ളത് എൻ്റെ അദ്ധ്യാപിക കൂടിയായിരുന്ന എഴുത്തുകാരി ഗീതാ ഹിരണ്യനോടാണ്. 1995 ൽ ധ്യാനം എന്ന പുസ്തകം വായിച്ച സമയത്തു തന്നെ ഗീതട്ടീച്ചറുടെ തൃശൂരെ വീട്ടിൽ വെച്ച് ഞാനീ കവിതകൾ ചൊല്ലിയതോർക്കുന്നു. അവർ പോയതിനു ശേഷം ഈ കവിതകളെപ്പറ്റി ആരോടും തുടർച്ചയായി പറയാൻ അവസരമുണ്ടായിട്ടില്ല. ഞങ്ങളെപ്പോലുള്ള വായനക്കാരുടെ സ്വകാര്യ കവിയായിരുന്നു ഒ.വി.ഉഷ എന്നും.തീർത്തും സ്വകാര്യമായി ഉള്ളിൽ കടന്നുവന്ന് നിറയുന്ന സ്വാഭാവമാണ് ആ കവിതകൾക്കുള്ളത്. സ്വകാര്യമായെത്തി ഉള്ളിൽ നിറയുക എന്നത് ഏതു കലയുടെയും എന്ന പോലെ കാവ്യകലയുടെയും ഒരടിസ്ഥാന ധർമ്മമായിരുന്നിട്ടും കേരളത്തിൽ അത് വേണ്ടത്ര മാനിക്കപ്പെട്ടതായി തോന്നുന്നില്ല. ഒരു പൊതുപരിപാടിക്കിടയിൽ നിന്ന് ശബ്‌ദഘോഷത്തോടെ നേരെ വന്ന് നമ്മുടെ മനസ്സിലേക്കു കയറണം കവിത എന്നതാണ് ഇവിടുത്തെ പൊതുസമ്പ്രദായം. അങ്ങനെ കവിത എന്ന പൊതുമണ്ഡലത്തിൽ വേണ്ടത്ര മാനിക്കപ്പെടാതെ പോയിട്ടും ഒ.വി ഉഷയുടെ കവിതകൾ കവിതയുടെ മേൽപ്പറഞ്ഞ ധർമ്മം ആദരിക്കുന്ന ചുരുക്കം വായനക്കാരുടെയുള്ളിൽ വർഷങ്ങളിത്ര കഴിഞ്ഞും പച്ചച്ചു നിൽക്കുക തന്നെ ചെയ്യുന്നു. ഞാൻ ജനിച്ച വർഷമായ 1972 ൽ പുറത്തിയ ധ്യാനം എന്ന സമാഹാരത്തിലെ കവിതകൾ ഞാനിപ്പോഴും ആവേശത്തോടെ വായിക്കുന്നു. അവരുടെ പിൽക്കാല കവിതകളെ അതേ ആവേശത്തോടെ പിന്തുടരാൻ അതെന്നെ പ്രേരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

ഈ കവി ഇന്നോളം എഴുതിയ കവിതകൾക്കു മുന്നിൽ നിൽക്കുമ്പോൾ ഞാനാലോചിക്കുന്നത്,ഇത്രയും സ്വകാര്യതയോടെ നമ്മെ സ്വാധീനിക്കാൻ ഈ കവിതകളെ പ്രാപ്തമാക്കുന്നതെന്ത് എന്നാണ്.
തീർത്തും ഭാവാത്മകമാണവ. ഈ പുസ്തകത്തിലെ ഏതു കവിതയും അതിനുദാഹരിക്കാൻ കഴിയും. മൗനം, ഭാഷണം, സംഗീതം എന്നിവ ഈ കവിയുടെ കാവ്യഭാഷയുടെ അടുത്തടുത്തുള്ള മൂന്നു പടവുകൾ ആകുന്നു. ഒരു കവിതയിൽ മൗനം എന്ന പടവേ ഉള്ളുവെങ്കിൽ മറ്റൊരു കവിതയിൽ ഭാഷണം എന്ന പടവും മറ്റൊന്നിൽ സംഗീതം എന്ന പടവുമാകും. ചില കവിതകളിൽ മൗനത്തിൻ്റെ അടിപ്പടവിൽ നിന്നു തുടങ്ങി ഭാഷണത്തിലൂടെ സംഗീതത്തിലേക്കുയരും. ചിലതിൽ തിരിച്ച് സംഗീതത്തിൽ നിന്നു തുടങ്ങി മൗനത്തിലെത്തും. ഒരാൾ പറയുന്നു എന്ന ചെറുഗദ്യവാക്യത്തിൽ തുടങ്ങുന്ന ഒരു കവിത അവസാനിക്കുക, രാവിൻ്റെയാദ്യശകലം പരന്ന പോൽ, ആദികവിക്കാദ്യകാവ്യം പിറന്ന പോൽ (ഏകാകി) എന്നിങ്ങനെയാകും. കാവ്യഭാഷയുടെ ഈ കയറ്റിറക്കങ്ങൾ ഭാവാത്മകതയെ തീവ്രമാക്കി നിലനിർത്താൻ സഹായിക്കുന്നു.

കൂരിരുട്ടിൽ പെട്ടെന്നൊരു ചെറുതിരി കത്തിച്ചാൽ എന്തൊക്കെ കാണുമോ, കേൾക്കുമോ അത്രയും കാണിക്കും, കേൾപ്പിക്കും, ഈ കവിതകൾ. ഇരുട്ടിനപ്പുറത്ത് ഒരു ജാലകച്ചതുരം തെളിയും.ചിലപ്പോൾ ജാലകത്തിലൂടെ പുറത്ത് പെയ്യുന്ന മഴയുടെ ഇഴകൾ ആ വെളിച്ചത്തിൽ കാണാനാകും. ചിലപ്പോളത്, "നക്ഷത്രം പോലുമെറിഞ്ഞു കളഞ്ഞു കരഞ്ഞ മഴക്കാലത്തിൻ രാത്രി"യായിരിക്കും. പകലെങ്കിൽ, "മനസ്സിൻ ജാലകപ്പഴുതിലൂടവേ വെളിച്ചം ചായുന്ന വിജനത"യാകാം.(വേർപാട്). പകലിൽ സന്ധ്യയാണ് കവിയുടെ നേരം. രാവെങ്കിൽ ഇരുട്ടിനപ്പുറം നിലാവുദിക്കുന്ന പിൻനിലാവുള്ള യാമം.അങ്ങനെയിരുന്ന് യാമങ്ങൾ നീങ്ങേ നിലാവുദിച്ചുയർന്ന് ഭൂമിയെ മായികമാക്കും. ഒരു പദസ്വനം കേൾക്കും.ആരോ വരുന്ന പോലെ തോന്നും. ആ തോന്നൽ വളർന്ന് അക്ഷമവും അനന്തവുമായ കാത്തിരിപ്പായി മാറും. വരുകില്ലേ, വരു നീ, പോരിക എന്നെല്ലാം കൂരിരുട്ടിൽ ആവർത്തിച്ചു മിടിച്ചുകൊണ്ടേയിരിക്കുന്നു ഈ കവിതകൾ. നീയാണ് ക്ഷണിക്കുന്നത്. ഞാനല്ലാത്ത അപരമെല്ലാം നീയാണ്. നീ പ്രേമമാണ്, നീ ദൈവമാണ്. ആകയാൽ ഇവ ഒരേ സമയം പ്രേമകവിതകളും ദൈവാർച്ചനകളുമാണ്. ഈ നീ, പലപ്പോഴും ആര് എന്നറിഞ്ഞുകൂടാത്ത ആരോ ആയിരിക്കും. ഒരു സ്വപ്നദർശനം പോലെ തെളിയുന്ന ആരോ. "കണ്ടതും നിന്നെക്കിനാവിലാണേ ചന്തം ചൊരിയും മുഖവുമാണേ" (കല്യാണം). ജനലിനപ്പുറത്തു നിന്നുള്ള നിശ്വാസശബ്ദം. അല്ലെങ്കിൽ, കണ്ണിലൂടെ ഇടിവെട്ടിത്തകർത്തു കടന്നുപോയ ഒരു ചിരി. നിൻ്റെ വിളികേൾക്കുമ്പോഴുള്ള, നിൻ്റെ ചിരി കേൾക്കുമ്പോഴുള്ള, പ്രാണൻ്റെ പിടച്ചിലാണ് തൻ്റെ കവിതകളിലത്രയും ഈ എഴുത്തുകാരി അനുഭവിപ്പിക്കുന്നത്. ആ പിടച്ചിലിൻ്റെ മറ്റൊരു പേരാണ് ഗാനം. പക്ഷിത്തൊണ്ടയിലെ പാട്ടിനെക്കുറിച്ചു പറയുമ്പോൾ, "ആയതിൻ കണ്ഠത്തിലിപ്പോൾ കുതിക്കുമെന്നായി നിൽക്കുന്ന ശരം പോലെ ഗീതവും!" എന്നേ കവിക്കെഴുതാൻ പറ്റൂ. ഇവ്വിധം ആന്തരജീവിതത്തെ അതീവസാന്ദ്രമായി അനുഭവിപ്പിക്കുന്നു എന്നതുകൊണ്ടാണ് ഇത്രകാലം വായിച്ചിട്ടും ഒ.വി ഉഷയുടെ കവിതകളിൽ നിന്ന് എനിക്ക് വേറിടാനാവാത്തത്. മതപരമോ അനുഷ്ഠാനപരമോ അല്ലാത്ത ആത്മീയത നിലാവ് മിനുങ്ങുന്ന നീർച്ചാലു പോലെ ഈ കവിതകളിലൂടെയൊഴുകുന്നു. (മിനുങ്ങുന്നത് നിലാവോ നീർച്ചാലോ രണ്ടും ചേർന്നോ? മിനുങ്ങുന്നത് ഭാഷയോ ഭാവമോ രണ്ടും ചേർന്നോ?)മലയാള കവിതയിലെ മാസ്റ്റർ റൈറ്റർമാരിലൊരാളായി ടീച്ചറെ ഞാൻ കണക്കാക്കുന്നതും അതുകൊണ്ടാണ്. ലോകം വന്നു ഞെരുക്കുന്ന ഒരു ചെറിയ ഇടത്തിലാണ് ഞാൻ ജീവിക്കുന്നത്. ഈ തിക്കുമുട്ടലിൽ, ബഹളത്തിൽ, എനിക്കു ഭ്രാന്തുപിടിക്കും. ഇതിനെയൊന്ന് അരിച്ചെടുത്താലേ എനിക്കു പിടിച്ചുനിൽക്കാനാകൂ. ഈ അവസ്ഥയിലാണ് ഉഷട്ടീച്ചറുടെ കവിതകൾ ആത്മീയമായി എനിക്ക് അഭയമാകുന്നത്. ഈ കവികളിലൂടെ കടന്നുപോരുമ്പോൾ ശേഷിക്കുന്നതെന്തോ അതാകുന്നു,ഞാൻ!

വർഷങ്ങളെടുത്തുള്ള വായനയിലൂടെ ഈ കവിതകൾ എനിക്കു തന്ന അനുഭൂതി തലത്തെക്കുറിച്ചാണ് മുകളിൽ ഒതുക്കിപ്പറഞ്ഞത്. ഭാഷയുടെ സൂക്ഷ്മതയുടെ കാര്യത്തിലാണെങ്കിൽ ഒരു പാഠപുസ്തകം തന്നെയാണ് ഈ കവിതകളെനിക്ക്. ഉറുമ്പുകളുടെ പരസ്പരഭാഷണം കേട്ട് തൻ്റെ കുതിരയുടെ ദിശമാറ്റിയ സോളമൻ രാജാവിൻ്റെ കഥയോർമ്മിപ്പിച്ച് ഭാഷയെക്കുറിച്ചുള്ള തൻ്റെ ദർശനം ഒരു കവിതയിൽ കവി ഇങ്ങനെ വാറ്റിയെടുക്കുന്നുണ്ട്:

ഭാഷ വാക്കുകളല്ല
ശ്രദ്ധയുടെ പാരമ്യത്തിൽ
പങ്കുചേരലിൻ്റെ അനുഭവമാണ്.

നിമിഷാർദ്ധത്തിൻ്റെ തിളക്കത്തെ ഭാഷയുടെ തിളക്കമാക്കി മാറ്റാൻ ഈ കവിതകൾക്കു കഴിഞ്ഞിരിക്കുന്നു. അന്തിചായുമ്പോൾ, ഒരു ദിനം കൂടി നഷ്ടമായി എന്നു തോന്നുമ്പോൾ, എൻ്റെയുള്ളിലരിച്ചെത്തുന്ന വിഷാദത്തെ ഞാൻ എന്തു ചെയ്യും? ആ അനുഭൂതി ഇങ്ങനെ മൊഴിപ്പെടുത്തി ടീച്ചർ എന്നെ സ്വതന്ത്രനാക്കുന്നു:
തളിരില തോറും
പൂവിതൾ തോറും
ചാഞ്ഞ വെളിച്ചത്തിൻ നിഴലുകൾ
എന്തെഴുതുന്നൂ
നഷ്‌ടപ്പെട്ട ദിനത്തെപ്പറ്റി?

പോക്കുവെയിലിൽ ഒരു തുളസിക്കതിരിൽ പറ്റിച്ചേർന്നിരിക്കുന്ന സുതാര്യമായ ചിറകുള്ള ഒരു കുഞ്ഞുതുമ്പിയെക്കുറിച്ചൊരു കവിത ഇക്കൂട്ടത്തിലുണ്ട്. അതിൻ്റെ നിറഭേദങ്ങളുടെ സൂക്ഷ്മത പ്രകാശിപ്പിച്ച ശേഷം, ദൈവത്തിൻ്റെ കണ്ണുകളിൽ എഴുതിവെച്ചിരിക്കുന്ന ഒരു ദൃശ്യം എന്ന് സംഗ്രഹിക്കുമ്പോൾ, ഭാഷയുടെ സൂക്ഷ്മതയിലൂടെ എങ്ങനെ അമാനുഷികതയിലെത്താം എന്നു ഞാൻ മനസ്സിലാക്കുന്നു.ഇരുട്ടിൽ വല്ലപ്പോഴും കേൾക്കുന്ന കാലൊച്ചകൾ ഈ കവിയുടെ മൊഴിയിൽ കലർന്നിരിക്കുന്നു. കനത്ത നിശ്ശബ്ദതയിൽ മിന്നലുപോലെ ഞെട്ടിക്കുന്ന ചിരിയുടെ ശബ്‌ദവും കലർന്നിരിക്കുന്നു. ആ ചിരി പോലും എന്നിലെ പൗരാണിക വിഷാദത്തെ ഉണർത്തുന്നു. നിൻ്റെ പാട്ടിൽ ഇത്ര ദുഃഖം ആവശ്യമില്ല എന്ന് മറ്റുള്ളവർ പറഞ്ഞതു കേട്ട് സന്തോഷം വരുത്താൻ ശ്രമിച്ചതിനെപ്പറ്റി ഒരു കവിത ടീച്ചർ എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. ആനന്ദം എന്ന ആ കവിത അവസാനിക്കുന്നത്, "ആരോ പറയുന്നു പിന്നെയും, നിൻ്റെയീയാനന്ദമെന്തോരു ദുഃഖം" എന്നാണ്. ഒരു നിമിഷം തെളിഞ്ഞു ചിരിക്കുന്ന നിലാവ് മറുനിമിഷം വിഷാദചന്ദ്രികയാവുന്നു. എപ്പോഴും പൊലിഞ്ഞു പോയേക്കാവുന്ന നൈമിഷികമായ നില്പിൻ്റെ തരളതയെ ഈ കവി ഭാഷപ്പെടുത്തുമ്പോൾ വായനക്കാരനായ എൻ്റെ നൈമിഷികമായ അസ്തിത്വത്തിൻ്റെ മൊഴിയായി അതു മാറുന്നു.

ഈ പുസ്തകത്തിലെ കവിതകളിൽ മിക്കതും എനിക്കു പരിചിതമായവ. അതുകൊണ്ടുതന്നെ മുമ്പധികം ശ്രദ്ധിക്കാതിരുന്നവ ഏതെല്ലാം എന്ന കൗതുകം കൂടി ഇത്തവണത്തെ വായനയിൽ കലർന്നിരുന്നു. ടീച്ചറുടെ കവിതകളുടെ പൊതുസ്വഭാവം താരതമ്യേന കുറഞ്ഞ ചിലത് പ്രത്യേകം ശ്രദ്ധയിൽ പെട്ടു. തവളകളുടെ പാട്ടു കേൾപ്പിക്കുന്ന അളന്നേൻ, ചൊരിഞ്ഞേൻ എന്ന കവിതയിൽ ഗൃഹാതുരതയോടെയാണെങ്കിൽ പോലും തെളിഞ്ഞ പ്രസന്നത എനിക്കു വ്യത്യസ്തമായിത്തോന്നി. പഴയ കവിതകളെങ്കിലും സൂര്യനയനം തുറക്കുമ്പോൾ, കല്യാണം തുടങ്ങിയവയിലെ ആഖ്യാനപരത ഈ കവിയുടെ ക്രാഫ്‌റ്റിൻ്റെ വ്യത്യസ്തമായ അടരുകൾ കാണിച്ചുതരുന്നു. കാലമെടുത്ത് കലക്കങ്ങളെല്ലാം ഊറിത്തെളിയുന്ന അനുഭവമാണ് ഈ കവിതകൾ ഒന്നിച്ചു വായിച്ചപ്പോൾ കിട്ടിയ മറ്റൊന്ന്. അലകളെ വേഗമൊതുക്കൂ നിൻ കയ്യാലെ എന്ന് ഒരു കവിതയിൽ കവി ആഗ്രഹിക്കുന്നുണ്ട്. തൻ്റെ മൊഴിക്കൈകൾ കൊണ്ട് അലകളൊതുക്കാൻ കഴിഞ്ഞിരിക്കുന്നു ഈ എഴുത്തുകാരിക്ക്.

ടീച്ചറുടെ കവിതകളെല്ലാം ചേർത്തു പുസ്തകമാക്കുന്ന ഈ സന്ദർഭത്തിൽ ഇക്കാര്യം നന്ദിപൂർവം ഓർക്കുകയല്ലാതെ പെട്ടെന്നു മറ്റെന്തു കഴിയും? ഈ കവിതകളെപ്പറ്റി വിശദമായി എഴുതണമെന്നുണ്ട്. അവ എങ്ങനെ നമ്മുടെ മനസ്സിൽ വിരിഞ്ഞു വിരിഞ്ഞു വരുന്നു എന്നതിനെപ്പറ്റി.പക്ഷേ അതിന് നല്ലൊരു മുന്നൊരുക്കം ആവശ്യമായതിനാൽ മറ്റൊരു സന്ദർഭത്തിലേക്കു മാറ്റിവക്കുന്നു.

ആയിരം അലകൾ ഒറ്റക്കവിത കൊണ്ട് എങ്ങനെ ഒതുക്കാമെന്നതിന് മാതൃകയായി, വായിച്ച ഒരു കവിതയെക്കുറിച്ചു പറഞ്ഞ് ഈ ചെറുകുറിപ്പ് അവസാനിപ്പിക്കട്ടെ. വാർദ്ധക്യം എന്നാണ് കവിതയുടെ പേര്.

തെളിവൂ പച്ചപ്പായൽപ്പാട കെട്ടിയ കുളം
ശാന്തമായൊരു പഴങ്കണ്ണു പോൽ!
അതിലൊരൊറ്റപ്പെട്ട താമര,
വെളുക്കനെ!
എന്നുള്ളിലിരുന്നാരോ
പറയുന്നതു കേൾക്കൂ,
നിശ്ചയം, പഴങ്കണ്ണി-
ന്നറിയാം സ്വപ്നം കാണാൻ!

ആദ്യകാല കവിതകളിലെപ്പോലെ ഞെട്ടിത്തരിച്ച് അടങ്ങാനോ മിന്നിത്തിളങ്ങി പൊലിയാനോ അല്ല ഈ പുതുകവിതകൾക്കു വെമ്പൽ. മറിച്ച് മങ്ങാതെ, മായാതെ നിൽക്കാനാണ്. ഒരൊറ്റത്താമരയെക്കുറിച്ചേ കവി ഇവിടെ പറയുന്നുള്ളൂ. എന്നാൽ കാറ്റിൽ ആയിരം താമരയിലകൾ ഇളകുകയും പൂക്കളുലയുകയും ചെയ്യുന്ന വലിയൊരു താമരപ്പാടമായി ഈ കുഞ്ഞുകവിത എൻ്റെയുള്ളിൽ വളർന്നു വിപുലമാകുന്നു. ആയിരം ഉൽക്കണ്ഠകളും ആധികളും ഏകാകിതകളും സ്വപ്നങ്ങളുമെല്ലാം ഒരു പഴങ്കുളത്തിലേക്കും അതിൽ പൂത്തു നിൽക്കുന്ന ഒറ്റ വെള്ളത്താമരപ്പൂവിലേക്കും തെളിയിച്ചു തിളക്കുന്ന ഈ കല ഒരു സ്വപ്നദർശനം പോലെ എന്നും എന്നെ പ്രലോഭിപ്പിക്കുന്നു. എഴുതുന്നയാളിൻ്റെയും വായിക്കുന്നയാളിൻ്റെയും ഉള്ളാഴം ആ സ്വപ്നത്തിൽ നിഴലിച്ചുകൊണ്ടേയിരിക്കുന്നു.